1 kilokaloria (kcal) to 1000 kalorii (cal). W dietetyce słowo „kaloria” jest jednak potocznym określeniem kilokalorii, dlatego wartości energetyczne produktów podaje się właśnie w kcal.
Kaloria a kilokaloria – czym różnią się te jednostki?
Kaloria oznaczana skrótem cal jest małą jednostką energii. W fizyce definiuje się ją jako ilość energii potrzebną do podgrzania 1 grama wody o 1°C. Kilokaloria, zapisywana jako kcal, odpowiada 1000 takim kaloriom. Bywa nazywana dużą kalorią.
Wartość energetyczna żywności jest na tyle duża, że posługiwanie się pojedynczymi kaloriami byłoby niewygodne. Zamiast zapisu 250 000 cal stosuje się więc 250 kcal. W codziennych rozmowach skraca się tę nazwę jeszcze bardziej i mówi po prostu „250 kalorii”. Ściśle rzecz biorąc, chodzi wtedy o 250 kilokalorii.
| Jednostka | Definicja | Relacja |
|---|---|---|
| cal – mała kaloria | Energia potrzebna do podgrzania 1 g wody o 1°C | 1000 cal = 1 kcal |
| kcal – kilokaloria | Energia potrzebna do podgrzania 1 kg wody o 1°C | 1 kcal = 1000 cal |
| kJ – kilodżul | Jednostka energii stosowana w układzie SI | 1 kcal ≈ 4,18 kJ |
Dlaczego w dietetyce używa się kilokalorii?
Organizm pozyskuje energię między innymi z białka, węglowodanów i tłuszczów. Przy obliczeniach orientacyjnych przyjmuje się, że gram białka lub węglowodanów dostarcza około 4 kcal, a gram tłuszczu około 9 kcal. Alkohol dostarcza około 7 kcal na gram.
Są to wartości uśrednione. Rzeczywista wartość energetyczna produktu zależy także od jego składu, strawności oraz sposobu obliczania. Przykładowo błonnik nie zawsze jest całkowicie trawiony. W europejskim systemie oznaczania żywności przyjmuje się dla niego wartość 2 kcal na gram. Różnice między wyliczeniem z makroskładników a liczbą na etykiecie mogą wynikać również z zaokrągleń.
Kalorie, kilokalorie i dżule na etykietach
Kaloria nie należy do układu SI. Oficjalną jednostką energii w tym systemie jest dżul (J), a w przypadku wartości energetycznej żywności najczęściej stosuje się kilodżul (kJ). Przeliczenie jest proste: 1 kcal ≈ 4,18 kJ, natomiast 1 kJ to około 0,24 kcal.
Jednostki prezentowane na opakowaniach zależą od przepisów obowiązujących w danym kraju lub regionie. Najczęściej spotkasz następujące rozwiązania:
- Unia Europejska podaje wartość energetyczną w kJ i kcal.
- Stany Zjednoczone stosują przede wszystkim zapis „Calories”, który w kontekście żywności oznacza kilokalorie.
- Kanada również wykorzystuje na etykietach określenie „Calories”.
- Australia i Nowa Zelandia mogą podawać kJ albo jednocześnie kJ i kcal.
- Chiny stosują na etykietach kilodżule.
W Unii Europejskiej zasady podawania wartości odżywczej reguluje między innymi rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) nr 1169/2011. Dlatego na europejskim opakowaniu obok liczby w kcal znajdziesz także wartość w kJ, zwykle w przeliczeniu na 100 g lub 100 ml produktu.
Dla konsumenta różnica między słowami „kaloria” i „kilokaloria” nie ma większego znaczenia, o ile nie miesza obu jednostek w obliczeniach. Gdy mowa o diecie lub etykiecie produktu, „kaloria” oznacza zazwyczaj kilokalorię, czyli kcal. Naukowo precyzyjny zapis pozostaje jednak jasny: 1 kcal = 1000 cal.
