Tak, pulsometr może zawyżać liczbę spalonych kalorii. Wynik z zegarka lub aplikacji jest tylko szacunkiem opartym na algorytmie, a nie pomiarem laboratoryjnym. Urządzenie nie mierzy bezpośrednio energii zużytej przez organizm. Przelicza tętno, czas aktywności, dystans, kroki oraz dane takie jak masa ciała, wiek i wzrost. Różne założenia algorytmów mogą więc dać zupełnie inne wartości.
Dlaczego wyniki z urządzeń tak bardzo się różnią?
Pulsometr często szacuje wydatek energetyczny na podstawie tętna. Aplikacja taka jak Sports Tracker może w większym stopniu opierać obliczenia na dystansie, tempie, krokach i danych z akcelerometru. Obie metody próbują opisać ten sam wysiłek, ale wykorzystują inne dane wejściowe.
Tętno jest przydatnym wskaźnikiem intensywności, lecz nie pokazuje bezpośrednio, ile energii zużywasz. Na jego wartość wpływają także stres, kofeina, niewyspanie, temperatura, odwodnienie i emocje. Dwie osoby mogą mieć podobne tętno podczas biegu, a różnić się techniką, kondycją i efektywnością energetyczną. Algorytm nie zna wszystkich tych różnic.
Przy bieganiu dystans i masa ciała są często bardziej stabilnymi punktami odniesienia niż samo tętno. Nie oznacza to jednak, że aplikacja zawsze podaje prawidłową wartość. Zarówno pulsometr, jak i aplikacja mogą się mylić, zwłaszcza gdy profil użytkownika zawiera błędne dane albo pomiar tętna jest niestabilny.
Jak urządzenia liczą spalone kalorie?
Algorytm szacujący łączy kilka informacji. Zegarek może analizować tętno z sensora optycznego, ruch nadgarstka rejestrowany przez akcelerometr, tempo i dystans z GPS oraz dane wpisane w profilu. Następnie porównuje je z matematycznym modelem wydatku energetycznego.
Trzeba też rozróżnić kalorie aktywne od całkowitych. BMR, czyli podstawowa przemiana materii, to energia potrzebna organizmowi do podtrzymania podstawowych funkcji w spoczynku. Niektóre urządzenia pokazują podczas treningu wyłącznie kalorie aktywne, a inne dodają także energię, którą organizm zużyłby w tym samym czasie bez ćwiczeń. Ta różnica sama może sprawić, że dwa wyniki wyglądają na bardzo odległe.
| Metoda | Główne źródło błędu | Przyczyna zawyżania |
|---|---|---|
| Tętno | Reakcja organizmu na stres, temperaturę, kofeinę lub odwodnienie | Podwyższone tętno może zostać odczytane jako cięższy wysiłek, nawet gdy tempo i dystans się nie zmieniły |
| Akcelerometr | Niepełne rozpoznawanie ruchów oraz zależność od pracy ręki | Nietypowe ruchy mogą zostać zinterpretowane jako większa aktywność |
| GPS | Błąd pomiaru dystansu, odbicia sygnału i problemy z trasą | Za długi wyznaczony dystans lub zbyt szybkie tempo podnosi szacowany wydatek |
Sensor optyczny na nadgarstku działa najlepiej, gdy zegarek dobrze przylega do skóry, a ruch jest rytmiczny. Zimą niska temperatura może zmniejszać perfuzję skóry, czyli przepływ krwi w jej powierzchni. Odczyt staje się wtedy mniej stabilny. Na działanie sensora mogą wpływać także tatuaże, luźny pasek i gwałtowne, nieregularne ruchy.
Pas piersiowy mierzy elektryczną aktywność serca i zwykle zapewnia stabilniejszy odczyt tętna niż sensor optyczny. Nie sprawia jednak, że wynik kalorii staje się dokładnym pomiarem. Dostarcza po prostu lepszej jakości jednej z danych używanych przez algorytm.
Jak zwiększyć dokładność pomiaru?
Nie da się zagwarantować, że zegarek poda rzeczywisty wydatek energetyczny co do kalorii. Możesz jednak ograniczyć część błędów, wykonując kilka czynności:
- Uzupełnij profil użytkownika – sprawdź masę ciała, wzrost, wiek, płeć oraz tętno spoczynkowe.
- Dopasuj zegarek – załóż go stabilnie na nadgarstku, tak aby sensor przylegał do skóry, ale nie powodował ucisku.
- Wyczyść sensor optyczny – pot, kurz i zabrudzenia mogą pogarszać kontakt ze skórą.
- Wybierz właściwy typ treningu – bieg na zewnątrz, bieg na bieżni i trening siłowy mogą korzystać z innych danych.
- Skalibruj urządzenie – kalibracja pomaga poprawić pomiar dystansu, tempa i długości kroku.
- Użyj pasa piersiowego – szczególnie podczas interwałów, szybkiego biegu i treningu, w którym pomiar tętna ma duże znaczenie.
Jeżeli jeden sprzęt pokazuje około 700 kcal za bieg na 5 km, a drugi około 320 kcal, nie należy automatycznie uznawać wyższej wartości za lepszą. Tak duża różnica może wynikać z dodania BMR, błędnego odczytu tętna, odmiennej masy zapisanej w profilu albo zbyt optymistycznego algorytmu. Przydatniej jest porównywać wyniki tego samego urządzenia w podobnych warunkach niż zestawiać pojedyncze odczyty z różnych systemów.
Jak traktować wynik z pulsometru?
Najlepiej używać go do obserwowania trendu. Jeśli urządzenie konsekwentnie pokazuje większy wydatek przy dłuższym lub intensywniejszym treningu, może pomagać oceniać obciążenie. Nie traktuj jednak wskazanej liczby jako ścisłej porcji kalorii, którą trzeba później „odjeść”. W planowaniu diety ważniejsza jest obserwacja masy ciała, samopoczucia i postępów w dłuższym okresie niż pojedynczy wynik z zegarka.
